تبلیغات
کلبه علم - سیل چیست و چگونه به وجود می آید؟
کلبه علم

sill

طغیان آب یا سیل زمانی اتفاق می افتد که آب نتواند با سرعت کافی در رودخانه ها جریان یابد. آب در مناطق صخره ای بدون منفذ، با سرعت بسیار بالا در زمین جاری می گردد و باعث می شود که رودها و رودخانه ها خیلی زود طغیان کنند. همچنین از دلایل دیگر طغیان سیل، آب شدن برف های زمستانی در بهار است.

در سیبری، در فصل بهار زمانی که برف ها ذوب می شوند و رودخانه ها هنوز منجمد هستند، سیلاب های عظیمی به راه می افتد که قسمت هایی از این منطقه را می پوشانند. زمین های پست ساحلی در مقابل سیل آسیب پذیرند، به ویژه زمانی که طوفان ها و جزر و مدهای مرتفع باعث جاری شدن آب در این زمین ها می شوند. سرزمین پست و کم ارتفاع کشور بنگلادش مشمول این نوع سیل می شود. به علاوه، آب شدن برف ها در رشته کوه های هیمالیا باعث افزایش مقدار زیاد آب در رودخانه های بنگلادش می شود، که خطر وقوع سیل را بیشتر می کند.

 

آنچه از سیل باید بدانیم!!!

       
بلایای طبیعی همواره كره زمین را تحت تأثیر قرار داده وسبب وارد آمدن آسیب به مردم نظیر جراحت، بیمـاری سـوء تغذیه، فشار های روحی ـ روانی ومرگ می شوند . زلزله و سیل به عنوان مهمترین بلایای طبیعی دركـشور مـا مطـرح هـستند وآنچه كه از این بلایا فاجعه می سازد عدم آگاهی برای مقابله با عواقب آن وپیشگیری از تـأثیر سـوء وقـایع طبیعـی بـر اركـان تندرستی - اقتصادی و محیطی است .

کلمه «سیل» بمعانی طغیان کردن آب، زیر آب رفتن گستره‌ای از زمین و طوفانی شدن می‌باشد. اصولا بزرگی سیلها و تکرار آنها در طول زمان تابع شدت بارندگی ، نفوذپذیری زمین و وضع توپوگرافی منطقه است.

باران شدید، ذوب برفها، تغییر بستر رودخانه‌ها و تخریب سدها و آب‌بندها، از جمله عواملی هستند كه ممكن است باعث بروز سیل گردند.

شهر سازیها و حذف گیاهان باعث کاهش مقدار آب نفوذی و افزایش آب سطحی می‌شود. حجم زیاد آب از یک طرف بر بزرگی طغیان می‌افزاید و از طرفی با افزایش فرسایش ، رسوباتی به وجود می‌آورد که با برجای گذاشتن آنها ظرفیت بستر اصلی رود کاهش می‌یابد. موارد پیش معمولاً تاثیر تدریجی دارند، ولی سیلهای ناگهانی و فاجعه آمیز اغلب بر اثر تخریب سدها و بندها ، ایجاد می‌شوند.

اغلب سیلها در اثر بارندگی شدید، آب شدن برفها و تكه یخهای بزرگ و یا طغیان رودخانهها جاری میشوند. بعضی از رودخانهها هر ساله به طور منظم طغیان میكنند و از گزارشهای سالهای گذشته میتوان زمان وقوع و ارتفاع بالاآمدن آب را پیشبینی كرد. سیلهای غیرقابل پیشبینی در اثر بارانهای سیلآسای غیرطبیعی روی زمین لخت، خیس و یا یخزده جاری میشوند. بعضی سیلها در اثر امواج كنار دریا جاری میشوند. در یك موج مدی توده عظیمی از آب دریا، كه گاه 6 تا 9 متر ارتفاع دارد، ناحیه گستردهای از زمین ساحلی را كه ممكن است حد آن به 80 تا 100 كیلومتری كناره دریا برسد فرا میگیرد. اغلب این امواج مد دریا در اثر زلزلههای زیر دریایی اتفاق میافتند ولی گاهی به دنبال طوفان نیز حادث میشوند.

بعضی اوقات بعد از یك بارندگی شدید كوتاه مدت، در سطح حوضه آبریز و یا در یك قسمت اعظم از حوضه، باعث بوقوع پیوستن سیل میشود این بارندگیهای دوم همیشه باعث سیلهای وحشتناك و تخریبگی شده است. از بارندگیهایی كه باعث سیل میشود یكی هم بارندگیهای خارج از فصل میباشد (مانند بارندگیهای تابستانی) در تابستان رودخانهها در حد كامل جای هستند، دیگر این كه به علت گرم بودن خاك و اختفای هوای گرم مرطوب در حفرههای خاك، باران شدید تابستانی نمیتواند در روزنههای خاك نفوذ كند و ناچاراً جاری میشود و سیل و طغیان بوجود میآید.

   مناطقی كه خاكهای چسبنده و بدون پوشش گیاهی دارند برای ایجاد سیل بسیار مستعد هستند دانههای باران بر اثرضربه به خاك باعث به هم فشردگی و چسبندگی لایه سطحرویی خاك شده و از قدرت جذب خاك و نفوذ آب در عمق خاك میكاهد و به همین علت آب بارندگی در خاك نفوذ نكرده و جاری میشود و در همین حال شدت ضربات باران باعث حركت دانههای خاك شده و این دانهها را همراه خود به حركت در میآورد و معلق شدن این ذرات خاك باعث زیاد شدن حجم آب جاری شده میگردد.

یكی دیگر از عوامل بروز، شكسته شدن سدهای یخی میباشد. مكانیسم عمل بدین صورت است كه وقتی رودخانه مقدار زیادی یخ از مناطق كوهستانی را همراه میآورد، پس از كاهش سرعت جریان، یخها به هم پیوسته و اولین شبكه یخی را تشكیل میدهند و با پیوستن دیگر یخها به صورت دیواره‎‎ای در شكاف به دام افتاده و سد یخی تشكیل میشود. شكسته شدن این دیوار بر اثر گرما یا فشار باعث سرازیر شدن آب جمع شده میگردد. ذوب سریع برف و یخ نیز عامل مهم دیگی در بروز سیل میباشد. برف معمولاً در كوهها بیشتر بوده و از فصل بهار به تدریج ذوب میشود، برف به علت نیاز بیشتر به گرما نمیتواند یكباره ذوب شود و برای ذوب هرگرم برف بیش از79 كالری حرارت لازم است. این مقدار كالری بیشتر از گرمای خورشید و یا بادهای گرم مداوم تأمین میشود. گاهی این ذوب به همراه بارندگیهای شدید، طغیان رودخانهها را سبب میگردد. فعالیتهای آتشفشانی نیز باعث ذوب سریع برف كوهها و سیل آتی و پرحجم میشود.

   این آبهای گلآلود حوضههای كوچك، در حوضه خود اگر نیروی كوچكی به شمار آیند با پیوستن به هم و تشكیل حوضههای بزرگ و زیاد شدن حجم جاری قدرت مخربی را به وجود میآورند كه در نهایت سبب خسارات مالی و جانی فراوان میگردند

البته امروزه به دلیل دخالتهای بی رویه در بسیاری نقاط که قبلا سیل نمی‌آمده ، طغیانهای بزرگی مشاهده می‌شود. فعالیت بشر به چند صورت احتمال وقوع سیل را افزایش می‌دهد. از آن جمله می‌توان به ساختمان سازی در دشت سیلابی رود که مستلزم اشغال بخشهایی از آن است و باعث کاهش ظرفیت طبیعی رود می‌شود، اشاره کرد. به این ترتیب محدوده‌ای از دشت سیلابی که در زمان طغیان زیر آب می‌رود، گسترده تر می‌گردد

 انـواع سـیل :

  سیل های رود خانه ای                     سیل های شهری                             سیل های برق آسا                                 سیل های فلیجی

 

 مهمترین خسارات سیل

 تخریب پلها، تخریب جادهها، تخریب زمینهای كشاورزی، تخریب چاهها و قناتها و تخریب بندها و سدها، تخریب منازل مسكونی ازدیاد ناقلین (مالاریا)، آلودگی آب، از بین رفتن محصولات و حیوانات اهلی (سوء تغذیه) آسیب به مكانهای بهداشتی و ارتباطی.

    زیانهای ناشی از سیل مربوط به پوشیده شدن زمین از آب و نیز فشار خود آب است. سیل ممكن است لولههای آب یا فاضلا را جابهجا كند. در یك مورد، 5 كیلومتر از یك لوله 90 سانتیمتری آب را سیل با خود برده است.

    ممكن است تأسیسات تصفیه آب و تلمبه خانهها زیر آب فرو روند و گل و لای داخل تلمبهها، موتورها و سایر تجهیزات شوند كه این امر سبب تعمیرات گران و وقتگیری خواهد شد. آسیب ساختمانهای محافظ چاهها و چشمهها ممكن است منجر به آلودگی آب آشامیدنی شود. تأسیسات تصفیه فاضلاب و لولههای خروج فاضلاب بیشتردر معرض صدمات سیل قرار میگیرد. پس زدن آب در لولههای فاضلاب بیشتر در معرض صدمات سیل قرار میگیرند. پس زدن آب در لولههای فاضلاب سبب سرریز شدن آدمروها، مخازن فضولات و چاههای فاضلاب میشود. به علت بالا آمدن سطح آب انواع زباله در نقاط مختلف پخش میشوند كه جمعآوری و دفع آنها مشكل مهمی ایجاد میكند. جمع شدن زباه و فضولات سبب افزایش مگس و جوندگان میشود. دفن مردگان و زیر خاك كردن لاشه حیوانات مرده مواقعی مشكل فوری و مهمی را به وجود میآورد.

    شگفت این كه هنگام وقوع سیل خطر آتشسوزی نیز افزایش مییابد. بالا آمدن سطح آب ممكن است سبب واژگون شدن مخازن نفت یا بنزین شود و یا ورود آب به مخازن برگ مواد سوتی سبب پخش شدن آنها در منطقه وسیعی گردد. اگر جرقهای به این مواد سوختی برسد آتش به سرعت همه جا را فرا میگیرد، زیرا اشغال شناور در سطح آب و سایر اشیاء معمولاً همگی مواد قابل اشتغالاند. گاه اتصال در شبكه برق ساختمانهایی كه زیر آب رفتهاند،‌باعث آتشسوزی و برقگرفتگی میشود. تأسیسات بهسازی مناطق ساحلی ممكن است به هنگام هجوم این امواج ویران شوند و یا در اثر شسته شدن زمین و فرو ریختن آن، در معرض صدمه قرار گیرند.

توصیه های قبـل از بـروز سیل :

همان طور که می دانیم سیل از بلایای طبیعی است که همه ساله در گوشه و کنار دنیا اتفاق می افتد و باعث خسارت های مالی و جانی زیادی می شود.

دستورالعمل مقابله با این گونه موارد اضطراری، به شرح زیر است:

 اصل بهداشت روانی عبارت است از حفظ خونسردی و همدلی با دیگران توأم با امید به خداوند سبحان. این نکته را هرگز فراموش نکنید.

هشدار سیل در رسانه ها، به معنای آن است که سیل جاری شده است یا جاری خواهد شد، لذا از قبل آماده باشید.

همواره کیف امداد و نجات هلال احمر را در منزل آماده داشته باشید.

از منابع مختلف از جمله رادیو و تلویزیون و سایر وسایل ارتباطی، مانند بی سیم و پایگاه انتظامی، اطلاعات و آگاهی های لازم را دریافت کنید.

برای زمان وقوع سیل، در منبعی آب سالم ذخیره کنید.

در مناطق سیل خیز، تأمین جانی و مالی در برابر زیان های احتمالی ضروری است، بنابراین، بهتر است اسناد و اوراق بهادار را در جعبه ای مطمئن قرار دهید.

در نظر داشته باشید اگر به شما گفته شود منزل را تخلیه کنید، به چه جاهایی می توانید بروید. بنابراین از قبل چند مکان را انتخاب کنید.

همواره کمی بنزین در باک اتومبیل داشته باشید زیرا ممکن است مجبور شوید خانه را ترک کنید.

با مناطق سیل خیز آشنا شوید. برای اطلاعات بیشتر می توانید با مرکز هلال احمر محل خودتان تماس بگیرید.

 تابلو برق را در طبقات فوقانی ساختمان جاسازی کنید.

خانواده و اموالتان را در برابر سیل بیمه کنید.

از ساختن خانه یا محل کار خود در مکان هایی که خطر سیل آنجا را تهدید می کند خودداری کنید.

به تعداد كافی آجر و گونی و به مقدار كافی شن و ماسه در منزل داشته باشید.

اسناد، كاغذها و اسكناسهای خود را در كیسه‌های پلاستیكی و در مكانی امن نگهداری كنید.

چنانچه ورودی‌های منزل یا پنجره‌ها در معرض خطر سیل هستند، لبه‌های آنها را با كیسه‌های شن و ماسه بپوشانید.

فرشها و اشیایی گرانقیمت را به طبقات بالاتر و یا سطوح مرتفع منتقل نمایید.

ظروف پلاستیكی، سینك ظرفشویی و وان یا زیردوشی حمام را با آب سرد تمیز پر كنید.

از آجرها برای بالا بردن سطح اثاث منزل استفاده كنید.

  سریعترین وایمن ترین راه رسیدن به نزدیكترین نقطه مرتفع درمحل سكونت خود را همیشه درنظر داشته باشید

همیشه رادیوی باتری دار ، چراغ قوه با باتری وكیف كمكهـای اولیـه دردسـترس داشته باشید

فراهم نمودن آب خوراكی و غذای كنسرو شده دربعضی از شرایط جان شما را نجات می دهد

تهیه كیـسه های شن جهت جلوگیری از ورود آب به منزل الزامی است

 

توصیه هایی برای دستگاه های اجرایی جهت پیشگیری و مقابله با سیل :

 

مجهز نمودن بعضی از مراكز مهم مانند مراكز درمانی به جنراتـور تولید برق ضروری است

لزوم رعایت اصول و ضوابط مهندسی رودخانه در احداث پلها مطابق استاندارد.

مطالعه و اجرای طرحهای سیستم هشدار سیل (مناطق پرجمعیت، كوهستانی و رودخانههای بزرگ).

حفاظت و جلوگیری از دخل و تصرف غیرمجاز در بستر رودخانهها و مسیلها.

پاكسازی و دفع انباشتههای طبیعی و مصنوعی در محدوده پلها و زیرگذرها با هماهنگی شركتهای آب منطقهای.

لزوم به كارگیری و توسعه نقش بیمه در سرمایهگذاری طرحهای پیشگیری و جبران خسارات ناشی از سیل.

ارایه خدمات آموزش عمومی از طریق جمعیت هلالاحمر، آموزش و پرورش و رسانههای عمومی با هماهنگی كمیتههای فرعی پیشگیری از سیل در استانها.

 

اصلاح بستر رودخانهها:

الف) عریض كردن بستر رودخانه

ب) عمیق كردن در اثر لایروبی

ت) عریان كردن رودخانه از نباتات

ث) تسطیح رودخانهها

ج) تصحیح مسیر برای كم كردن طول رودخانه

ایجاد سیل برگردان:

الف) ایجاد دیوارهها در كنار رودخانهها.

ب) كندن كانالهای عرضی و موانع در مسیر سیل.

پ) منحرف كردن آبهای تجمع شده به مناطق دیگر.

ت) ایجاد سیل شكن در درهها برای جلوگیری از تجمع آب.

ایجاد و ساخت سدها و آب بندها: بهترین چاره است كه میتوان در تولید برق و آبیاری از آن استفاده كرد.

حفاظت از بستر رودخانهها: در حوضههای مرتفع با استفاده از مصالح ساختمانی.

حفاظت بیولوژیكی : عدم كاشت درخت در كنار رودخانهها و ایجاد پوشش گیاهی و جنگلها برای كم كردن سرعت قطرات باران.

ایجاد سرعت شكنهای بتونی و سنگی در مسیر بستر رودخانهها و مسیر سیلابها

 

توصیه های زمان بروز سیل :

 

 اگر در خارج از ساختمان(اداری، مسکونی) هستید، خونسرد باشید.

از جاده های هموار، عبور کنید و به محل هایی که امکان فروریختن آن ها وجود دارد نزدیک نشوید.

در صورتی که مجبور به ترک منزل و محل سکونت خود هستید، قبل از خروج حتماً جریان برق، آب و گاز را قطع کنید.

برای کسب اطلاعات و دستورالعمل های لازم به پیام های رادیو و تلویزیون گوش کنید و در صورتی که دستور تخلیه داده شد، فوراً این کار را انجام دهید.

وقتی که اطلاعیه یک سیلاب برق آسا، پخش می شود:

اگر تصور می کنید سیل قبلاً شروع شده است، فوراً منزل را ترک کنید چرا که ممکن است تنها چند ثانیه وقت گریز داشته باشید.

 گوش به زنگ باشید تا در صورت اعلام سیلاب، به سرعت منزل را ترک کنید.

اگر ماشین شما در آبهایی که به سرعت سطح آن ها بالا می آید، گیر کرده است، فوراً آن را رها کنید و به محل مرتفعی بروید.

به آرامی رانندگی کنید و مراقب خرابی ها و شیب های جاده باشید.

هنگام رانندگی از دنده های سنگین استفاده کنید؛ زیرا ترمز در آب، به خوبی کار نمی کنند.

اگر خانه شما در محل مرتفعی است همان جا بمانید.

به نقطه مرتفعی دور از رودخانه ها، نهرها، جویبارها و زهکشی ها بروید.

اگر پیاده هستید، از نقاطی که در آن سطح آب از زانو بالاتر است عبور نکنید.

همیشه و همه جا اصل خونسردی را حفظ كنید.

برای اطلاع از وضعیت و گرفتن دستورات لازم به رادیو، تلویزیون و یا اعلام بلندگوهای عمومی گوش دهید در صورتی كه دستور تخلیه داده شد فوراً این كار انجام دهید.

وسیله روشنایی تهیه كنید (چراغ قوه، شمع و ...)

 به سرعت كمی غذا و آب ذخیره كنید. (ممكن است منابع آب آلوده گردد و مواد غذایی یافت نشود) و از مصرف مواد غذایی در تماس با سیل و فاقد ظرف ضد آب خودداری شود. از غذاهای كنسرو شده سالم استفاده نمایید.

 در خارج از منزل مواظب سیمهای برق كه روزی زمین افتاده (خصوصا در آب) باشید تا دچار برقزدگی نشوید.

 در هنگام رانندگی مراقب شیبها و پیچهای جاده باشید به آرامی و با خونسردی رانندگی كنید (ترمزها بخوبی كار نمیكند).

اگر خانه شما در محل مرتفعی است و خطر آب گرفتگی شما را تهدید نمیكند نیاز به خروج از منزل نمیباشد.

مناطق كم ارتفاع را سریعا ترك نمایید.

به نقطه مرتفعی دور از رودخانهها، نهرها و زهكشی بروید.

از فاضلابها و جویبارهای به ظاهر آرام دوری نمایید. و از ورود به جریان پرشتاب آب بدون توجه به قابلیت شناگری كه خطر غرق شدن را به دنبال دارد، اجتناب كنید.

سیلابهایی كه سطح جاده و پلها را پوشانده است دارای قدرت مافوق تصور است.

راهرفتن و یا رانندگی در سیلاب خطرناكترین كاری است كه ممكن است انجام دهید.

وسایل نقلیه، حیوانات مزرعه و اشیاء قابل حمل و نقل را به نزدیكترین محل مرتفع انتقال داده شود. خودروها و وسایل نقلیه محلهای امنی در مقابل سیل نمیباشد زیرا خودرو ممكن است در آب جاری از كار بیافتد و یا توسط آب حركت داده و برده شود.

حشرهكشها را از آب دوری كنید چون امكان دارد آلودگی خطرناكی را موجب شود.

هیچگاه به تنهایی در یك ناحیه سیلزده، به این طرف و آن طرف ندوید.

  آبهای جمع شده در گودالهای مناسب برای رشد حشرات بخصوص پشهها میباشد. لذا از توری در محل اقامت استفاده گردد و پوشاك آستین بلند و چكمههای ساق بلند بپوشید

سریعاً خود را به نزدیكترین محل مرتفع و امن برسانید

در اسـرع وقت از محل سیل زده دور شوید

جریان برق و گاز منزل را قطع كنید . درپوش چاهك ها را گذاشـته وكانالهـا ومنافـذ ورود آب را با كیسه شن مسدود كنید

هیچگاه در مسیر جریان سیل راه نروید

اگر در اتومبیل خود در محل سیل گیر كرده اید سریعاً از آن خارج شوید

از طریق رادیو به توصیه های ایمنی مسئولین به دقت گوش داده و عمل نمایـد

 

نكـات ایمنـی پس از وقوع سیل

 

از سیم های آویزان برق و منابع اصلی آب و شبکه های تخریب شده فاضلاب دور شوید و این موارد را به مقامات مسئول گزارش دهید.

 پس از سیل احتمالی شیوع بیماری های عفونی  مانند عفونت دستگاه گوارش ناشی از انواع میکروب ها و ویروس ها (شیگلا- اشرشیاکولی- هپاتیت  و عامل حصبه) وجود دارد که باید مراقبت های لازم بهداشت فردی و عمومی و بهداشت آب و غذا به عمل آید.

سریعاً نسبت به پاکسازی خانه و محل سکونت خود اقدام نمایید.

سكونت در مرتفع ترین محل امن تا اعلام رفع خطر سیل از طریق مسئولین امـر

رعایـت احتیـاط خطـر انتقال جریان الكتریسته از طریق آب پس از باز گشت به منزل

بررسی خطر ریزش سقف و دیوار های منـزل

جوشـاندن آب قبل از مصرف ودور ریختن غذاهایی كه با آب سیل درتماس بوده اند

مراجعه به نزدیكترین مراكز درمانی در صورت بـروز هـر گونه آسیب جدی .

از جاده های هموار عبور کنید و به محل هایی که امکان فرو ریختن آنها وجود دارد نزدیک نشوید.

 در منطقه سیل زده مراقب مارها باشید زیرا سیل مارها را از لانه بیرون می کشد.

 اگر تصور می کنید سیل قبلاً شروع شده است، فوراً منزل را ترک کنید چرا که ممکن است تنها چند ثانیه وقت گریز داشته باشید. اگر منزل شما در محاصره سیلاب قرار گرفته است به بالاترین نقطه ساختمان پناه ببرید.

گوش به زنگ باشید تا در صورت اعلام سیلاب برق آسا، به سرعت منزل را ترک کنید.

 اگر خانه شما در محل مرتفعی است همانجا بمانید.

چگونه كمك بخواهید

در صورتی كه پیش‌بینی می‌كنید سطح آب، بیش از حد بالا بیاید و زندگی شما را به مخاطره بیاندازد، به فكر روشی جهت كمك خواستن باشید.

از سطوح بلند مثل طبقات فوقانی، لبة پشت بام و حتی لبة پنجره‌ها استفاده كنید و با تكان دادن پارچه و اشیاء براق و رنگهای مشخص و حتی فریاد زدن كمك بخواهید.

چنانچه طوفان شدید وجود دارد یا احتمال تخریب سقف می‌دهید، از رفتن به قسمتهای میانی پشت‌بام خودداری كنید. همچنین اگر سقف پشت بام شما شیبدار است، حتی‌المقدور از رفتن پشت بام اجتناب كنید.

 چنانچه بیرون هستید:

در هنگام عبور از میان آب، بسیار مراقب باشید. تنها ارتفاع ۱۵ سانتی‌متر آب با جریان شدید كافی است تا تعادل شما را بهم بزند.

در صورت امكان، از یك تكه چوب جهت تخمین مسیر پیرامون خود و سطح زیر آب استفاده نمایید.

از تردد در نزدیك سدها و آب‌بندها پرهیز كنید.

تماس خود را با آب باقیمانده از سیل به حداقل برسانید چرا كه احتمال آلودگی شدید آن، قابل توجه است.

پیش بینی سیل

در مواردی که گسیختگی سازه آبی منجر به از دست رفتن جان انسانها و اموال زیادی بشود، طراحی بر مبنای سیلابها با احتمال رخداد کمتر و دوره بازگشت طولانی تر ، مثلا سیلاب 1000 ساله و حتی بیشتر ، انجام می‌شود. سطح گسترش و ارتفاع این سیلابها بیش از سیلابهایی است که از احتمال رخداد بیشتری برخور دارند. پیش بینی سیلاب طراحی به دو صورت تحلیلی و زمین شناسی انجام می‌شود که اغلب مکمل یکدیگرند. عواملی که برای پیش بینی تحلیلی سیلاب مورد توجه قرار می‌گیرند شامل موارد زیر است.

   1. بررسی توپوگرافی بخشی از حوضه آبریز که جریان آب را به منطقه مورد مطالعه تامین می‌کند.

   2. تعیین نوع پوشش سطح زمین (سنگ ، خاک ، گیاهان) ، جهت تخمین نسبت آب جاری شده به آب نفوذی و تبخیرشده.

   3. تعیین بزرگترین رگبار و بارندگی محتمل با توجه به داده‌های موجود.

   4. توجه به فصل ، زیرا شرایطی مثل اشباع بودن زمین از آب یا پوشیده بودن سطح آن از برف تاثیر مستقیمی بر جریان سطحی آب دارند.

   5. تعیین ظرفیت ذخیره بستر اصلی رود و دشت سیلابی اطراف آن ، تغییرات احتمالی در ظرفیت ذخیره بخشهای پائین رود در آینده نیز مورد توجه قرار گیرد.

محاسبه حداکثر سیل محتمل

بطور کلی محاسبه حداکثر سیل محتمل محتاج برآورد پتانسیل بارش و مقدار و نحوه توزیع بارش در داخل حوضه آبریز است. مقدار آبدهی یا سطح آب رودخانه بر حسب زمان ، معمولا توسط منحنیهای خاصی به نام هیدروگراف نشان می‌دهند. به این منظور اغلب از هیدروگراف واحد استفاده می‌شود. مقدار آبدهی رود در یک مدت زمان مشخص از روی هیدروگراف قابل محاسبه است.

به منظور پیش بینی سیل معمولا مقادیر محاسبه شده برای جریان به تراز (ارتفاع) آب تبدیل می‌شود. مبنای پیش بینیهای زمین شناسی شامل تعیین مرزهای دشت سیلابی توسط تصاویر فضایی و عکسهای هوایی ، جهت تعیین پراکندگی آبرفتها و خاکهای جدید (کواترنر) در دره و شناسایی اشکالی که به وقوع سیل مربوط می‌شوند، ازجمله پادگانه‌ها ، گودالها و مانند آن است، می‌باشد.

این بررسیها زمان دقیق وقوع یک سیل در گذشته را مشخص نمی‌سازد. بلکه ضمن تاثیر وقوع آن در زمانهای جدید زمین شناسی احتمال رخداد مجدد آن را گوشزد می‌کند. نتایج بررسیهای زمین شناسی مخصوصا در جاهایی که رکود طولانی از وضعیت آب و هوایی وجود ندارد، می‌تواند از روش تحلیلی دقیق تر باشد.

اهمیت پیش بینی وقوع سیل

اطلاع از چگونگی جریان ، حجم ، شدت ، مدت ، مکان و بالاخره زمان وقوع سیلها اهمیت ویژه‌ای در طراحی و نگهداری سازه‌های مهندسی ، مخصوصا تاسیسات آبی و همچنین پیش بینی خطرات و زیانهای احتمالی ناشی از سیل دارد. به دلیل شرایط آب و هوایی کشورمان سیلابها ، چه از نوع بهاره و ناشی از ذوب برف باشند و چه از نوع ناگهانی ناشی از رگبار ، بخش عمده‌ای از جریان سطحی اغلب رودهای حوضه مرکزی را تشکیل می‌دهد.

سیلابها بر دو گونهاند:

1.    سیلابهای آرام : كه در اثر افزایش حجم ناگهانی آب رودخانهها و دریاچهها در اثر بارندگی در طی روزها و هفتهها ایجاد میشود.

2.  سیلابهای ناگهانی : كه در اثر افزایش حجم آب رودخانهها و دریاچهها ایجاد شده و با خود مرگ و مصدومیت افراد و تخریب منازل را به همراه دارد. این سیلابها ممكن است بر اثر بارانهای سیلآسا، گردباد تخریب دیوارهای سد و ذوب شدن سریع یخ به وجود آید.

 

 

 

 

     
  
کمینه



نوشته شده در تاریخ شنبه 18 آذر 1391 توسط پرستو | نظرات()
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
درباره وبلاگ
مطالب اخیر
آرشیو مطالب
نویسندگان
پیوند ها
پیوند های روزانه
» mail
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :